Een Europees onderzoeksbevel is een door een rechterlijke autoriteit van een EU-lidstaat uitgevaardigde of erkende rechterlijke beslissing die ertoe strekt in een andere EU-lidstaat onderzoeksmaatregelen te laten uitvoeren met het oog op het verkrijgen van bewijsmateriaal in strafzaken.

De richtlijn betreffende het Europees onderzoeksbevel in strafzaken werd op 3 april 2014 aangenomen en de EU-lidstaten moesten de richtlijn uiterlijk op 22 mei 2017 in nationaal recht hebben omgezet. Denemarken en Ierland zijn niet gebonden door dit instrument.

Het Europees onderzoeksbevel is gebaseerd op wederzijdse erkenning, d.w.z. dat de uitvoerende autoriteit verplicht is het verzoek van de andere lidstaat te erkennen en de tenuitvoerlegging ervan te waarborgen. De tenuitvoerlegging moet op dezelfde wijze en onder dezelfde voorwaarden plaatsvinden als waren de betrokken onderzoeksmaatregelen bevolen door een autoriteit van de uitvoerende staat. Een Europees onderzoeksbevel kan ook worden uitgevaardigd om reeds bestaand bewijsmateriaal te verkrijgen.

De regeling inzake het Europees onderzoeksbevel tracht de essentiële kenmerken van een op het beginsel van wederzijdse erkenning gesteunde samenwerking te verzoenen met de sterktes van de traditionele wederzijdse rechtshulp in strafzaken.