Wat is het JKP?

Het jaarlijks kostenpercentage (JKP) is het percentage dat op jaarbasis weergeeft wat een krediet de consument werkelijk kost. Het gaat niet enkel om de rente, maar om alle kosten samen die wettelijk tot de totale kost van het krediet behoren.

Daaronder vallen onder meer:

• • de intresten

• • de dossierkosten

• • de schattingskosten

• • bepaalde notariskosten

• • verplichte verzekeringspremies

Het JKP drukt de gelijkwaardigheid uit tussen de bedragen die de kredietgever ter beschikking stelt en alle bedragen die de consument terugbetaalt, rekening houdend met het tijdstip waarop die betalingen gebeuren.

De wiskundige betekenis van het JKP

Het JKP is een actuariële actualisatievoet. Dat betekent dat men zoekt naar het percentage waarvoor geldt dat de contante waarde van alle uitbetalingen door de kredietgever gelijk is aan de contante waarde van alle aflossingen en kosten betaald door de consument.

Omdat betalingen op verschillende tijdstippen gebeuren, wordt elke betaling herleid naar haar waarde op het ogenblik van de eerste kredietopname.

Hoe wordt het JKP berekend?

Bij de berekening worden:

• • alle kredietopnames in rekening gebracht

• • alle aflossingen en kosten meegerekend

• • de tijd uitgedrukt in jaren of fracties van jaren

• • de eerste terbeschikkingstelling als referentiepunt genomen

Het JKP kan niet met een eenvoudige formule worden berekend. De vergelijking kan niet rechtstreeks worden opgelost en vereist een iteratieve berekening. In de praktijk gebeurt dit via gespecialiseerde software.

Vereenvoudigde benadering in de praktijk

In de praktijk gebeurt de berekening op basis van wettelijke veronderstellingen, zoals:

• • volledige en onmiddellijke opname van het krediet

• • een vaste rentevoet en vaste kosten

• • normale naleving van de overeenkomst

• • genormaliseerde maanden

Intuïtief kan men het JKP zien als de rentevoet die men zou betalen alsof alle kosten volledig in de rente waren verwerkt.

Uitleg voor een niet-wiskundige

Voor een niet-wiskundige kan het JKP eenvoudig worden uitgelegd als één cijfer dat alles samenneemt. Het toont hoeveel het krediet per jaar kost, houdt rekening met wanneer betalingen gebeuren en laat toe verschillende kredieten met elkaar te vergelijken.

Men kan het beschouwen als een soort all-in prijs per jaar.

Het belang van het JKP

Voor de consument maakt het JKP kredietaanbiedingen vergelijkbaar, verhoogt het de transparantie en beschermt het tegen misleidende lage rentevoeten die gepaard gaan met hoge kosten.

Voor de kredietgever is het JKP een verplichte informatie die correct moet worden berekend en meegedeeld, onder meer in reclame en in de precontractuele fase. Een foutief JKP kan juridische gevolgen hebben.

Belangrijke nuance

Een lager JKP betekent niet automatisch dat een krediet beter of goedkoper is. Een langere looptijd of een aflossingsvrij krediet kan een lager JKP opleveren, terwijl het totale bedrag aan intresten hoger ligt of het risico groter is.

Het JKP is dus een belangrijk vergelijkingsinstrument, maar slechts één element in de beoordeling van een krediet.

FAQ – JKP, SECCI en ESIS

Wat is het JKP?
Het jaarlijkse kostenpercentage (JKP) is het percentage dat op jaarbasis de totale kost van een krediet weergeeft, inclusief rente en alle kosten die wettelijk moeten worden meegerekend.

Waarom is het JKP belangrijk?
Het JKP laat toe verschillende kredietaanbiedingen objectief te vergelijken. Het voorkomt dat een krediet met een lage rente maar hoge kosten goedkoper lijkt dan het in werkelijkheid is.

Is het JKP hetzelfde als de rentevoet?
Nee. De rentevoet slaat enkel op de interesten. Het JKP omvat naast de rente ook alle andere kosten die deel uitmaken van de totale kost van het krediet.

Wordt het JKP op dezelfde manier berekend voor alle kredieten?
Ja. De wiskundige berekeningsmethode is identiek voor consumentenkrediet en hypothecair krediet. De verschillen zitten in de kosten en veronderstellingen die in rekening worden gebracht.

Wat is SECCI?
SECCI (Standard European Consumer Credit Information) is het gestandaardiseerde precontractuele informatieformulier voor consumentenkrediet.

Wat is ESIS (of SIS)?
ESIS (European Standardised Information Sheet), ook wel SIS genoemd, is het gestandaardiseerde precontractuele informatieformulier voor hypothecair krediet.

Is ESIS hetzelfde als SECCI?
Nee. Ze zijn functioneel vergelijkbaar, maar van toepassing op verschillende soorten kredieten. SECCI geldt voor consumentenkrediet, ESIS voor hypothecair krediet.

Bevatten SECCI en ESIS dezelfde informatie over het JKP?
In essentie wel. Beide documenten moeten het JKP vermelden en uitleggen. ESIS bevat doorgaans meer detail wegens de complexiteit van hypothecaire kredieten.

Moet het JKP verplicht in SECCI en ESIS staan?
Ja. De vermelding van het JKP is een kernverplichting in beide documenten.

Wordt het JKP ook opgenomen in de kredietovereenkomst?
In België wel. Het JKP wordt niet alleen in de SECCI of het ESIS vermeld, maar ook in de kredietovereenkomst zelf.

Kan het JKP misleidend zijn?
Ja. Een lager JKP betekent niet noodzakelijk dat het krediet goedkoper of beter is. Looptijd, terugbetalingswijze en totale interestlast spelen eveneens een belangrijke rol.

Drukt het JKP de werkelijke kosten uit die de consument zal betalen?
Niet noodzakelijk. Het JKP is gebaseerd op wettelijke veronderstellingen en is een genormeerde vergelijkingsmaatstaf, geen exacte voorspelling van het reële kredietverloop.

Mag men kredieten enkel vergelijken op basis van het JKP?
Nee. Het JKP is een belangrijk criterium, maar moet steeds samen worden bekeken met de looptijd, de maandlast, het totale terug te betalen bedrag en de risico’s.

Wat gebeurt er als het JKP foutief is berekend of meegedeeld?
Bij een verkeerd JKP (Jaarlijks Kostenpercentage) in een krediet, zijn de sancties voor de kredietgever vaak zwaar en kunnen ze leiden tot nietigverklaring van de kredietovereenkomst, hetgeen neerkomt op een herleiding van het naakte ontleende bedrag (zonder interest), waarbij de consument soms het voordeel van de gespreide betalingen behoudt; dit wordt geregeld door het Wetboek van Economisch Recht (WER)