Casus van het hierna weergegeven arrest van het Hof van Cassatie

Een beklaagde wordt tijdens het gerechtelijk onderzoek aangehouden. Enkele maanden later wordt zijn voorlopige hechtenis opgeheven, maar enkel onder voorwaarden en na betaling van een borgsom. Die voorwaarden worden nadien meermaals verlengd.

Na afsluiting van het gerechtelijk onderzoek wordt de beklaagde naar de correctionele rechtbank verwezen. De voorwaarden blijven gelden. Later vordert het openbaar ministerie opnieuw zijn aanhouding, omdat hij de opgelegde voorwaarden zou hebben geschonden en omdat uit een ander gerechtelijk dossier nieuwe gegevens zouden blijken over mogelijke betrokkenheid bij internationale drugtransporten.

De correctionele rechtbank vaardigt een nieuw bevel tot aanhouding uit. De beklaagde vraagt vervolgens zijn voorlopige invrijheidstelling. Hij voert aan dat het gerechtelijk onderzoek is afgerond, dat er geen collusiegevaar meer is, dat hij geen vluchtgevaar vormt en dat minstens alternatieven zoals invrijheidstelling onder voorwaarden of elektronisch toezicht mogelijk zijn.

De rechtbank en vervolgens het hof van beroep wijzen zijn verzoek af. Zij oordelen dat er nog ernstige aanwijzingen van schuld bestaan, dat de eerdere voorwaarden niet werden nageleefd en dat de risico’s voor de openbare veiligheid, recidive, collusie en onttrekking onvoldoende door lichtere maatregelen worden ondervangen.

Het Hof van Cassatie bevestigt dat de schending van eerder opgelegde voorwaarden een nieuwe en ernstige omstandigheid kan vormen die een nieuw bevel tot aanhouding in de vonnisfase verantwoordt. Het Hof verduidelijkt ook dat de rechter bij een verzoek tot invrijheidstelling een actuele en concrete beoordeling moet maken, maar dat die beoordeling in de vonnisfase niet identiek is aan die tijdens het gerechtelijk onderzoek. Het onderzoek is dan immers afgesloten, zodat de noodzakelijkheid van de hechtenis in dat licht moet worden beoordeeld.