De informatieverplichtingen bij hypothecair krediet: een overzicht van artikel VII.126 WER

De toekenning van een hypothecair krediet is onderworpen aan strikte precontractuele verplichtingen. Artikel VII.126 van het Wetboek Economisch Recht legt de nadruk op het belang van een zorgvuldige kredietwaardigheidsbeoordeling en concretiseert de informatieverplichtingen van zowel de kredietgever als de consument.

Actieve informatieverplichting van de kredietgever

De kredietgever, en desgevallend de kredietbemiddelaar, moet vóór het sluiten van de kredietovereenkomst informatie opvragen die noodzakelijk is voor een correcte beoordeling van de kredietwaardigheid van de consument en, in voorkomend geval, de persoonlijke zekerheidssteller. Deze informatie moet voldoende, relevant en evenredig zijn met het beoogde krediet. De verplichting om deze gegevens te verzamelen is deels een middelenverbintenis, maar het opvragen van de wettelijk verplichte gegevens geldt als een resultaatsverbintenis.

Minimale inhoud van de vragenlijst

De wet verplicht tot het gebruik van een standaardvragenlijst die ten minste peilt naar:

• het doel van het krediet;

• het inkomen van de consument en de persoonlijke zekerheidssteller;

• het aantal personen ten laste;

• de lopende financiële verbintenissen (met aanduiding van het openstaand bedrag en het aantal kredieten in omloop);

• en de bestanden die geraadpleegd zullen worden, zoals de Centrale voor Kredieten aan Particulieren.

Bij kredietbedragen boven 3.000 euro kan deze lijst door de Koning worden aangevuld.

Verificatieplicht en bewijsvoering

De kredietgever moet de verkregen informatie op gepaste wijze verifiëren, onder meer aan de hand van onafhankelijke bewijsstukken, zoals loonfiches. De consument moet die bewijsstukken binnen een duidelijke termijn aanleveren. Het louter afgaan op niet-gestaafde verklaringen volstaat niet.

De kredietgever moet bovendien kunnen aantonen dat hij zijn verplichtingen is nagekomen. Daartoe moet het krediet- of informatieaanvraagformulier bewaard blijven tot het krediet volledig werd terugbetaald. Een standaardclausule waarin de consument verklaart dat zijn kredietwaardigheid werd onderzocht, vormt slechts een begin van bewijs.

Informatieplicht aan de consument

De vragenlijst of het aanvraagformulier moet ook bepaalde informatie bevatten ten aanzien van de consument, zoals:

• het tarief van de gevraagde kosten;

• de verwijzing naar de toepasselijke prospectus;

• en, indien van toepassing, de dagtekening van afzonderlijk meegedeelde rentetarieven.

Medewerking van de consument

De consument en de persoonlijke zekerheidssteller zijn ertoe gehouden de gevraagde informatie juist en volledig te verstrekken. Opzettelijke onvolledigheid of onwaarheid wordt als bedrog beschouwd. Indien de consument nalaat relevante informatie te melden, zoals een tijdelijke tewerkstelling of alimentatieverplichtingen, kan dit leiden tot een miskenning van zijn verplichting tot loyale medewerking.

Weigering bij gebrek aan medewerking

Indien de consument weigert de noodzakelijke informatie of bewijsstukken te verstrekken, mag de kredietgever het krediet weigeren. De consument moet vooraf gewaarschuwd worden dat bij het uitblijven van deze informatie geen krediet zal worden toegekend. Deze waarschuwing mag in gestandaardiseerde vorm worden meegedeeld.

Slotopmerking

Artikel VII.126 WER vormt een centraal onderdeel van de regeling inzake hypothecair krediet en beoogt een evenwichtige bescherming van zowel de consument als de kredietverstrekker. De verplichtingen zijn duidelijk omlijnd, maar laten ruimte voor een concrete beoordeling afhankelijk van het individuele dossier. Een zorgvuldige naleving en documentatie zijn essentieel, zowel met het oog op de bescherming van de consument als ter vrijwaring van de aansprakelijkheid van de kredietgever.

Werd u als consument te lichtzinnig een hypothecair krediet toegekend?
De wet legt strikte verplichtingen op aan kredietgevers: ze moeten uw financiële situatie grondig onderzoeken, u correct informeren én alle stappen kunnen bewijzen. Is dat niet gebeurd? Dan kan uw schuld geheel of gedeeltelijk vervallen.

✔ Geen geldige kredietwaardigheidsbeoordeling?
✔ Ontbreekt het aanvraagformulier of bewijsstukken?
✔ Werd u onvoldoende geïnformeerd over kosten en voorwaarden?

? Dan hebt u mogelijk recht op schuldvermindering, vernietiging van kostenbedingen of zelfs herleiding tot het loutere kapitaalsgedeelte van de schuld.

Laat een advocaat uw dossier toetsen aan de wet. Eén fout van de kredietgever kan uw situatie fundamenteel veranderen.

In deze bijdrage gaan we hierop verder is.