Borgstelling en zekerheden bij consumentenkrediet

Bij consumentenkrediet gelden specifieke regels voor borgstellingen en andere vormen van zekerheid. Deze bepalingen beschermen zowel de kredietnemer als de persoon die zich borg stelt of een andere zekerheid verstrekt.

Precieze omschrijving van het gewaarborgde bedrag
De akte van borgstelling of zekerheid moet duidelijk vermelden welk bedrag wordt gewaarborgd. De borg of zekerheid geldt enkel voor dat bedrag, eventueel verhoogd met nalatigheidsintresten, en sluit andere boetes of bijkomende kosten uit.

Terbeschikkingstelling van het kredietcontract
De kredietgever moet vooraf en kosteloos een exemplaar van het kredietcontract bezorgen aan de borg of aan de persoon die een zekerheid verstrekt, zodat deze kennis kan nemen van de verbintenissen waarvoor hij instaat.

Registratie in de Centrale voor Kredieten aan Particulieren
Wanneer de borg of zekerheidssteller wordt geregistreerd in de Centrale voor Kredieten aan Particulieren, moet dit in de akte uitdrukkelijk worden vermeld. De akte bevat ook informatie over de doeleinden van die registratie, de naam van de Centrale, de rechten op toegang, verbetering en verwijdering van gegevens, en de bewaartermijnen van deze gegevens.

Kennisgeving van totstandkoming en wijziging
De kredietgever moet de borg of zekerheidssteller in kennis stellen van de totstandkoming van de kredietovereenkomst en hem vooraf informeren over elke wijziging die de borgstelling of zekerheid kan beïnvloeden.

Beperking in de tijd bij kredieten van onbepaalde duur
Voor kredietovereenkomsten van onbepaalde duur kan slechts een borgstelling of persoonlijke zekerheid worden gevraagd voor een periode van maximaal vijf jaar. Hernieuwing kan enkel met het uitdrukkelijk akkoord van de borg of zekerheidssteller.

Verplichte verwittiging bij betalingsachterstand
Wanneer de kredietnemer twee termijnbedragen of minstens één vijfde van de totale terug te betalen som niet heeft betaald, moet de kredietgever de borg of zekerheidssteller daarvan op de hoogte brengen. Ook eventuele betalingsfaciliteiten en wijzigingen aan de oorspronkelijke kredietovereenkomst moeten worden meegedeeld.

Voorwaarden om de borg of zekerheidssteller aan te spreken
De kredietgever kan de borg of zekerheidssteller pas aanspreken wanneer de kredietnemer minstens twee termijnbedragen, 20% van de totale schuld of het laatste termijnbedrag niet heeft betaald, én nadat de kredietnemer per aangetekende brief in gebreke is gesteld en één maand nadien nog niet heeft betaald.

Overzicht van de wettelijke bepalingen
De voorgaande regels zijn gebaseerd op de artikelen VII.109, VII.110 en VII.111 van het Wetboek van Economisch Recht (Boek VII – Betalings- en kredietdiensten), die specifiek van toepassing zijn op consumentenkrediet.

Checklist voor praktijktoepassing

• Staat het gewaarborgde bedrag duidelijk vermeld in de akte?

• Werd de borg of zekerheidssteller vooraf gratis een kopie van het kredietcontract bezorgd?

• Bevat de akte de vereiste informatie over de registratie in de Centrale voor Kredieten aan Particulieren?

• Werd de borg of zekerheidssteller geïnformeerd over het sluiten en eventuele wijziging van de kredietovereenkomst?

• Is de borgstelling bij een krediet van onbepaalde duur beperkt tot maximaal vijf jaar en enkel hernieuwd met instemming?

• Wordt de borg tijdig verwittigd bij betalingsachterstand van de kredietnemer?

• Werd de consument vooraf per aangetekende brief in gebreke gesteld en is de termijn van één maand verstreken vooraleer de borg wordt aangesproken?