Wanneer een verkoper tijdens een verkoopprocedure failliet gaat of wordt toegelaten tot een collectieve schuldenregeling, ontstaat er rechtsonzekerheid over het lot van het betaalde voorschot door de koper. In beginsel is een onderhandse verkoopovereenkomst niet tegenwerpelijk aan de massa, ook niet als zij vaste dagtekening heeft. De curator kan slechts met machtiging van de rechter-commissaris beslissen om de verkoop voort te zetten. Zonder machtiging kan hij de verkoop niet rechtsgeldig afronden.

Een koper die reeds een voorschot betaalde, wordt bij niet-honorering van de overeenkomst gereduceerd tot chirografaire schuldeiser. Indien de betaling via een vastgoedmakelaar liep, wordt dit beschouwd als een betaling aan de verkoper, tenzij er sprake is van onrechtmatig handelen door de makelaar. Deze kan dan aansprakelijk worden gesteld op grond van artikel 1382 BW.

Wordt het voorschot gekwalificeerd als waarborg en geplaatst op een kwaliteitsrekening (bijvoorbeeld bij de notaris), dan blijft het bedrag eigendom van de koper. Deze kwalificatie biedt betere bescherming bij insolventie van de verkoper. De makelaar mag zich in principe niet bedienen van een waarborg vóór het verlijden van de akte.

Bij beslag of faillissement van de verkoper biedt een correct gevestigde inpandgeving van de geblokkeerde som bescherming aan de koper. De pandhouder behoudt dan zijn voorrecht en inningsbevoegdheid, mits de pandakte correct werd opgemaakt. In geval van faillissement van de makelaar zijn enkel kwaliteitsrekeningen van notarissen wettelijk beschermd; makelaarsrekeningen niet.

Een risicoloze werkwijze bestaat niet, maar een zorgvuldige kwalificatie van betaalde sommen, schriftelijke afspraken, en consignatie op notariële kwaliteitsrekening zijn essentiële waarborgen voor de koper.